Revista “Java” 24 janar
2015.
Shkruante Aristoteli se
“metaforë” do të thotë “t’i japësh diçkaje një emër që i përket diçkaje tjetër”.
Njeriu në mënyrë të natyrshme metaforizon. Ata dy tre lexues që më ndjekin e
dinë se jam njohës më i mirë i sëmundjeve sesa i metaforave, të cilat janë
burim i sigurtë polemikash.
Prandaj, ju lutem mos e lini këtë shkrim në duar të
minorenëve..
Sëmundja si metaforë është
përdorur nga njerëzimi që në antikitet. Në periudhën moderne përdoret më shumë
nga politikanët, specialistë të metaforave pesimiste, si për shembull ato që përdorte
Kryeministri ynë gjatë fushatës elektorale. Edhe më herët, Xhon Adamsi në vitin
1772 shkruante: Vendi im është zhytur në mjerim të thellë dhe ka shumë pak
Arsye për Shpresë. ... Populli duket i dërrmuar nga përpjekjet, dhe
Korrupsioni, Servilizmi dhe Prostitucioni po ja hanë trupin dhe po përhapen si
kanceri.
Më lejoni të ja aplikoj
këtë fjali vendit tim, në vitin 2015, aq sa zgjat së shkruari këtë artikull. Një gjë është e dukshme për këdo që i ka sytë
të hapur, simptoma vdekjeprurëse: hemorragjia. Lëngu i jetës së Kombit tonë
derdhet si shatërvan i valëzuar nga rrahjet e fundit të një zemre të copëtuar.
Në historinë klinike të Kombit tonë, për të mos shkuar më larg, duhet kujtuar
hemorragjia e parë masive, që i la një boshllëk të pakuruar, sa shkulja e një
mushkërie të shëndoshë. Pushtimi nga mortaja otomane shkaktoi eksodin e parë me
përmasa biblike. Mbeti pas kësaj një trup i sfilitur nga viruset malinje e nga
sëmundjet ngjitëse e të pista që do ia zinin frymën deri në fillim të shekullit
të njëzetë. I liruar nga zinxhirët u hodh i lirë në 1912 dhe për pak do të ja
arrinte, sikur të mos i rikthehej sërish sëmundja e vjetër. Një kancer i
fshehur vëllavrasës do i shkaktonte sërish hemorragji të madhe. Ata elementë
inmun që u kthyen të qëndronin do të eliminoheshin, anës detit.
Asgjë nuk është
tuberkulozi, kanceri është lojë në krahasim me sëmundjen pesëdhjetë vjeçare që
kaploi vendin tonë. Sëmundjet virale janë më të tmerrshme pikërisht për këtë, vështirë
të kurohen plotësisht. “Ajo që nuk më vret më bën më të fortë”, do të thoshte
super-njeriu në vend të Zotit, Niçja, idhulli që shkruante në delirin e
sifilisit.
Po sot, pa më thuaj si je? Etimologjikisht,
pacient do të thotë vuajtës, por nuk është e njëjta gjë për fjalën Komb. Duket se
vuajtjen e kemi pjesë të jetës dhe nuk ia më kemi frikën, por akoma ia kemi frikën
poshtërimit. Hemorragjia është e pandalshme dhe kjo duket e pakurueshme tashmë.
Mijëra njerëz e kanë braktisur dhe vazhdojnë të braktisin vendin tonë. Motoja e
ditës është: Ik nga sytë këmbët. Vraponi ku të mundeni, kudo që të shkoni do të
jeni më mirë se këtu, në një vend të rraskapitur nga sëmundja e turpshme e korrupsionit.
Ikja e “trurit” na bën për të qeshur.
Fytyra
kimerike e kësaj sëmundjeje nuk fshihet dot më as nga lustrimet estetike të
politikës sonë kombëtare. Mikrobet gërryejnë shpirtin e Kombit me pretekstin se
gjoja qenkëshin antibiotikë me spektër të gjerë dhe ky i mjeri, i nënshtruar,
pret ndonjë mrekulli. Parazitë të
pamëshirshëm ia thithin papushim gjakun hemofilik dhe nga babëzia dhe injoranca
nuk e kuptojnë se, kur të vdesë trupi edhe ata do të ngordhin. Qeliza malinje, të
së një njëjtës zemër, zihen për të ndarë
plaçkën e luftës, ose thënë ndryshe, ndajnë organet e një kufome të ardhëshme.
Inkurajuar nga tifozat e huaj, me thirrjet “hëngsh veten”, sëmundja përparon
triumfalisht duke pushtuar edhe ato qeliza të vjetëruara të cilat më parë i
dukeshin të panevojshme.
Vetëkujdesja
e pacientit është një domosdoshmëri për të garantuar suksesin e trajtimit. Por
pacienti ynë nuk e do më veten. I turpëruar dhe i dëshpëruar e ka braktisur
veten në rrjedhën e kohës. Është paradoksale sesi, pasi ka investuar miljona
dhe dekada në qelizat e reja kuruese, të pathyeshme gjenetikisht, trashëgimi e
një Kombi të vjetër, ia dhuron këto të tjerëve. Normalisht që Kombet e tjera i
mirëpresin, pasurohen e rigjenerohen me to.
Kur
dikush kthehet, e presim me këmbët e para. -Po ti çfarë do që u ktheve? Të
paktën dy a tre lexuesve të mi do ju lutesha që të mos e bënin kurrë këtë.
Asnjë prind, a vëlla a motër nuk thotë, -pse erdhe në shpi? Por –mirë se erdhe.
Askush nuk kthehet këtu se s’ka ku shkon tjetër, prandaj meritojnë më shumë se
djali plëngprishës.
Përgjegjësit
e trajtimit bëjnë plane deri në orët e vona (të paguara) por nuk bien dakort,
ndërkohë që pacienti lëngon. Kush vendos kur doktorët nuk bien dakort? Metoda e
ndjekur deri tani, ajo e doktor Allamudhit nuk ka më se ku të aplikohet. Në
trishtimin e syve të tij ne shohim se i sëmuri është koshient për vdekjen e afërt.
Ai e di se korrupsioni është një kancer
i shërueshëm në të gjithë botën, por duhet marrë seriozisht nga të zotët e
punës. Monitorimi i psherëtimave të tij,
përveç mijëra eurove, mund edhe të ju japi çmimin Nobel specialistëve të huaj, si dëshmitarë
të agonisë së një Specieje në zhdukje. Ai, tashmë me një këmbë në varr, pret
trajtimin me urgjencë, duke e ditur se ky është shansi i tij i fundit.
“Është
ironi e çuditshme –shkruante Stivensoni, –që vendet ku na nisin kur na lë shëndeti
kanë shpesh një bukuri të rrallë. I sëmuri nuk është shumë i dëshpëruar kur
merr vendimin e mërgimit por... ky mërgim i detyruar nuk është dhe aq i këndshëm.
I sëmuri nuk është në gjendje të gëzojë fatin që ka gjetur: ai është i zhgënjyer
nga bota”.
Megjithatë,
prognoza është gjithmonë, në parim, optimiste.
Erion Hiluku
Tiranë, janar 2015.
No comments:
Post a Comment